Vragen en antwoorden deskundige mbt schade en causaliteit na verkrachting

LJN: AS8648, Rechtbank Arnhem, 26 januari 2005

. In het tussenvonnis van 5 november 2003 is aan de psycholoog [betrokkene 1] gevraagd onder meer te onderzoeken welke de psychologische gevolgen van de verkrachting voor [eiseres] zijn. Na de resultaten van het psychologisch onderzoek en de klinische beschouwing te hebben weergegeven heeft de deskundige de aan haar voorgelegde vragen, voor zover van belang, als volgt beantwoord:

  "1. Welke zijn uw bevindingen bij anamnese en onderzoek;
welke diagnose stelt u op uw vakgebied? Welke handelingen zijn bij [eiseres] ingesteld en met welk resultaat?
(...) Betrokkene was vanwege haar adoptieachtergrond (..) en haar cognitieve beperkingen (...)weliswaar kwetsbaar, maar zij was toch - zoals blijkt uit het onderzoek - redelijk in staat om zich met enige steun staande te houden in de periode voordat de groepsverkrachting plaatsvond. Zo kon zij via verschillende baantjes voor een uitzendbureau voor haar eigen inkomen zorgen en had zij ook een eigen sociaal netwerk en een optimistische kijk op het leven. (...)
In (...) wordt de ernst van de traumatisering uiteengezet, terwijl in (...) wordt aangegeven hoe zij door haar posttraumatische stresssyndroom (....) nu gereduceerd is tot het leiden van een marginaal bestaan, waarbij een hoge mate van intens lijden tengevolge van de verkrachtingen haar dagelijks leven en haar nachten kleurt. Daarnaast is zij door de verkrachtingen psychisch ernstig beschadigd, en wel in die mate dat zij ook een psychotische stoornis heeft. Deze psychische beschadiging is zodanig dat haar mogelijkheden voor het hebben van acceptabel werk en een sociaal leven in toenemende mate zijn afgesneden.

2. Wilt u op grond van uw onderzoeksbevindingen en de overige beschikbare gegevens zo uitgebreid mogelijk aangeven welke klachten en/of verschijnselen zich hebben voorgedaan vanaf de datum van de verkrachting (...) die op psychologische gronden als gevolg van die verkrachting zijn te beschouwen (en met welke mate van waarschijnlijkheid)?

Na 27 juni 2001 hebben zich de volgende klachten voorgedaan die in verband gebracht kunnen worden met het meermalig onder ernstige bedreiging verkracht worden. Op basis van het (..) onderzoek (...) kan gezegd worden dat Naomi sinds 27 juni 2001 in een constante angsttoestand verkeert. (....)
Daarnaast kan zij zich maatschappelijk niet meer staande houden. Er zijn concentratieproblemen, grote agitatie en onrust afgewisseld met depressieve en apathische periodes. (...) De ernst van deze klachten en de algehele ontregeling van haar leven zijn met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid te wijten aan de gebeurtenissen van 27 juni 2001. (...)

3. Bestaat er naar uw oordeel ten aanzien van de aanwezige klachten en afwijkingen een eindtoestand? Zo nee: verwacht u nog een verbetering danwel een verslechtering ten opzichte van de huidige toestand en op welke termijn kan een eindtoestand worden verwacht? Verwacht u op kortere danwel op langere termijn complicaties in de door u vastgestelde klachten en afwijkingen als gevolg van de verkrachting en zo ja, welke en waarom. Kunt u gemotiveerd een indicatie aangeven van de termijn waarop die complicaties zich zouden voordoen?

Hoe het verder zal gaan met Naomi is afhankelijk van de mogelijkheden om goede hulp voor haar te regelen. Vanwege haar beperkte vermogens is het hulpverleningsaanbod door GGZ-organisaties (...) niet haalbaar vanwege de verbale vaardigheden die daarvoor nodig zijn. (....). Mensen zoals Naomi vallen tussen wal en schip: te goed voor de zwakzinnigenzorg, niet voldoende niveau voor de GGZ-hulpverlening. De oorzaak van haar psychose hangt samen met het slachtoffer zijn van grof sexueel geweld, onder bedreiging van de dood. Dit maakt de gang naar een grote instelling waar veel mensen rondlopen, met mannelijke medewerkers en patiënten, een te hoge drempel.
Mensen die slachtoffer zijn van een dermate ingrijpende gewelddadige meervoudige verkrachting, ervaren tot op zeer lange termijn (...) vervreemding van alle sociale kontakten (....). De psychische energie die nodig is om een dergelijk trauma af te kapselen, wanneer verwerking niet haalbaar is zoals in het geval van betrokkene, is niet meer beschikbaar voor sociale contacten. Daar bovenop komen dan ook nog schaamtegevoelens, waardoor vervolgens het uitwisselen van vertrouwelijkheden helemaal niet meer mogelijk is. (....) Een langdurig individueel steunend en structurerend contact is doorgaans nodig om verder afglijden te voorkomen. (...) Een zekere verbetering kan verwacht worden wanneer de medicatie in voldoende mate aanslaat om de psychotische belevingen voldoende te reduceren die o.a. aanleiding geven tot de sociaal invaliderende angsten en de woede-aanvallen. (....)
Verdere verslechtering is te verwachten wanneer de noodzakelijke maatregelen niet op de gewenste manier doorgevoerd kunnen worden. De complicaties die in principe zouden kunnen optreden liggen in de sfeer van defecttoestanden of suïcidaliteit. Of dergelijke complicaties zich zullen voordoen, en zo ja op welke termijn, is op grond van het grote aantal variabelen niet te voorspellen.

4. Kunt u een eventuele blijvende invaliditeit ten gevolge van de verkrachting op uw vakgebied vaststellen volgens de richtlijnen in de AMA-gids, laatste editie en zo nodig aangevuld met richtlijnen van uw beroepsgroep? Wilt u zeer nauwkeurig aangeven hoe en waarom u tot dat percentage gekomen bent ?
(....) Zo is zij niet meer in staat haar leven te structureren (1); functioneert haar moeder als hulp-ego om haar structuur te bieden met betrekking tot huishoudelijke taken (2); lukt boodschappen doen voor de eerste levensbehoeften helemaal niet meer, en haar huis opruimen nog af en toe (3); ergens heen gaan zonder begeleiding kan alleen naar bekende plekken (4). Een reëel percentage is op dit moment niet te geven. Richtlijnen vanuit mijn beroepsgroep zijn voor de Nederlandse situatie niet beschikbaar. Een blijvende invaliditeit als bovenomschreven is te verwachten.

5. Welke beperkingen stelt betrokkene te ondervinden bij het verrichten van loonvormende arbeid, in de vrijetijdsbesteding, bij activiteiten in het dagelijks leven en in de relationele sfeer?
(....) Wanneer zij werkt komen de herinneringen boven van wat er met haar gebeurd is en dan kan zij niet verder. In de vrijetijdsbesteding is zij haar interesse kwijtgeraakt en weet zij niet wat zij wil. Activiteiten van het dagelijks leven kan zij nauwelijks volbrengen.(....)

6. In hoeverre zijn deze beperkingen volgens u het gevolg van de verkrachting? Wilt u uw antwoord zo uitgebreid mogelijk motiveren?

De beperkingen zijn te zien als het aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zijnde gevolg van de verkrachting. (....). Zij is al haar sociale contacten kwijtgeraakt omdat zij niemand meer kan vertrouwen. (...).

7. Kunt u in het bijzonder aangeven of er causaal verband bestaat tussen de verkrachting en het feit dat betrokkene met werken is gestopt en met ingang van 1 oktober 2001 een ABW-uitkering geniet? (...)

Het ontvangen van een uitkering druist sterk in tegen het karakter zoals betrokkene dat toonde voordat zij verkracht werd. In de klinische beschouwing is uitgebreid weergegeven het verschil tussen de periode voor en na de verkrachtingen. Ook na de verkrachting heeft zij nog geprobeerd self-supporting te blijven. In de K.B. is tevens beschreven hoe zij verder langzaam is afgegleden als gevolg van de traumata van de verkrachtingen.
(....)"

4. Nu [gedaagde 1] de conclusies en bevindingen van de deskundige niet heeft bestreden en het rapport voldoet aan daaraan te stellen eisen van helderheid, inzichtelijkheid en consistentie, neemt de rechtbank de bevindingen en conclusies van de deskundige over. Het bezwaar dat het rapport te eenzijdig zou zijn is niet onderbouwd en wordt daarom gepasseerd. Op grond van het rapport van de deskundige staat vast dat [eiseres] door de verkrachting een posttraumatisch stresssyndroom heeft opgelopen alsmede een psychotische stoornis. De psychische problemen zijn zo ernstig dat zij zal zijn aangewezen op langdurig individueel steunend en structurerend contact om verder afglijden te voorkomen. Verder is zij aangewezen op medicatie ter bestrijding van de psychose.

Geplaatst op 21-04-2011, door mr. J.J. van 't Hoff, De Lange c.s. Advocaten